Ana Sayfa Genel 25 Kasım 2021 105 Görüntüleme

Selimiye’nin tarihi gölgesindeki binlerce yıl

Menderes Özel | [email protected]

Edirne’de kıymetli kültür duraklarından biri de Arkeoloji ve Etnografya Müzesi. Mimar Sinan’ın “ustalık eseri” Selimiye Camii’nin tarihi gölgesinde konuşlanan müzenin galeri ve depoları, Trak kavimlerinden Romalılara, Bizans’tan Osmanlı’ya Edirne ve etrafının binlerce yıllık tarihinden yapıtlarla dolu. Müze Müdürü Şahan Kırçın’ın rehberliğinde gezdiğimiz kompleks, Osmanlı Dönemi’nde kıymetli kültür kurumlarına mesken sahipliği yapan Edirne’nin kıymetli deneyim birikiminin bir yapıtı olarak beden bulmuş.

Kurulduğu günden bu yana Edirne’nin kültür hayatında kıymetli misyonlar üstlenen müze, 1924’te Atatürk’ün buyruğuyla evvel Selimiye Külliyesi içindeki Darü’l Hadis Medresesi’nde kuruldu. Osmanlı İmparatorluğu’nun 92 yıl başşehirliğini yapan Edirne’de saray tesiriyle dallanıp budaklanan halk sanatları kente etnografya açısından büyük zenginlik kazandırdı. Bu yüzden gereksinim duyulan yeni müze bugün bulunduğu yerde 1971’de Arkeoloji ve Etnografya Müzesi ismiyle ziyarete açıldı.

Darü’l Hadis Medresesi’ndeki müzeyse “Türk ve İslam Yapıtları Müzesi” olarak yine düzenlendi. Bu sayede, Evliya Çelebi’nin “medreselerin en güzeli” diye bahsettiği Darü’l Hadis Medresesi, kurulduğunda kendisine yüklenen misyonunun kültür kısmını sürdürüyor.

29 bin eser

Edirne Müze Müdürlüğü envanterinde arkeolojik ve etnografik 29 bin eser var. Trak süvarisi tasvirli mezar stelleri, Enez kazısından çıkan figürlü amforalar, pişmiş toprak heykelcikler, Balkanlara has yöresel kıyafetler, sınır sanatının değişik örnekleri, Edirnekâri eserler ve Atatürk’ün Edirne ziyareti sırasında kullandığı birtakım özel eşyalar müzede sergilenen nesneler ortasında. Roma Dönemi’ne ilişkin lahitler, dolmen ve menhirler, Osmanlı Dönemi’ne ilişkin mezar taşları müzenin bahçesinde sergileniyor.

Arkeoloji kısmında karşımıza evvel Paleontolojik Dönem’e ilişkin fosiller çıkıyor. Miyosen Dönem’e (23 milyon-2.6 milyon yıl önce) ilişkin fosiller de burada yer alıyor. Müzede arkeolojik buluntular, Enez Hocaçeşme Höyüğü’nde bulunan Orta Neolitik-İlk Kalkolitik Dönem’e (günümüzden 7300-7400 yıl önce) ilişkin taş, kemik ve pişmiş toprak buluntularla başlıyor. Müzenin bahçesinde Hacılar Dolmeni hafriyatında bulunan eserler, Lalapaşa Arpalık Dolmeni ve Taşlıcabayır Tümülüsü’nde bulunan törensel kaplar, M.Ö. 1400-800 yıllarında Son Tunç-Demir Çağı başlarına ilişkin kültürün evrakları olarak sergileniyor. Kapıkule, İpsala ve başka hudut kapılarından kaçırılmaya çalışılırken ele geçirilen bölge yapıtları dışında Anadolu uygarlıklarına ilişkin çeşitli eserler de müzede ziyaretçilerini bekliyor.

Edirnekâri inceliği

Edirne, padişahların bu kentte vakit geçirmeyi sevmeleri ve Avrupa seferlerine hazırlanmaları sayesinde uzun mühlet ikinci payitaht fonksiyonu görmüştü. Sarayla etkileşim, Edirne’de kendine has ve saraylara layık bir sanat estetiği gelişmesine neden oldu. Edirnekâri (Edirne işi) diye isimlendirilen bu incelik, mobilyalar, yüklükler, günlük hayatta aklınıza gelebilecek her türlü eşyada bir sanat yapıtı olarak karşımıza çıkıyor. Müzenin etnografya kısmı Edirnekâri şaheserleriyle dolu. Edirnekâri, ekseriyetle ahşap üzerine boyama yapılarak uygulanan bir süsleme sanatı. Bu teknik, kullanılan boyaların bozulmaması, süslemede çiçek, yaprak, meyve motiflerinin kullanılmasıyla dikkat çekiyor. 14. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Edirne’ye görkemli lakin bir o kadar da doğal bir estetik kazandıran tekniği günümüzde de uygulayan ustalar var.

Müzedeki Balkanlara ilişkin yöresel kıyafetler de kentin etnografik kimliğine ışık tutuyor. Büyük salonda Edirne gelin odası, hamam köşesi, Edirne oturma odası, Şarköy kilimleri, Edirne meskenleri keten sıva örneği de yer alıyor.

Edirne Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, milyonlarca yıllık fosillerden binlerce yıllık yapıtlara, Traklardan Osmanlı’ya, tarihten sanata uzanan bir seyahate çağırıyor.

Birinci Egelilerin balık spatulası

İzmir’de, Yeşilova ve Yassıtepe höyüklerinde sürdürülen hafriyatlarda 8 bin yıl öncesine ilişkin, balık formunda yapılmış el aleti gün ışığına çıkarıldı. Yeşilova Höyüğü Hafriyat Heyeti Lideri Doç. Dr. Zafer Derin, kentin 8 bin yıllık tarihine ışık tutan hafriyatlar kapsamında 15 santimetre uzunluğunda kemikten balık figürü formunda yapılmış alet bulunduğunu söyledi. Bu aletin balık pulu paklığında kullanıldığını düşündüklerini kaydeden Derin, üzerine balığın pulları ve kuyruğu üzere ayrıntıların işlenmiş olduğunu tabir etti. Derin, Batı Anadolu’da, Ege Bölgesi’nde buna benzeri bir örneği görmediklerini aktararak, “8 bin yıl öncesindeki birinci Egelilere ve İzmirlilere ilişkin günlük bir alet. O devrin insanları balık temizlemek için çeşitli aletler kullanmıştı. Balık temizlemek için kullanılan, kemikten yapılmış ve balık halinde bir spatula bu. Üzerinde balık pullarını temizlerken oluşan izleri görebiliyoruz” tabirlerini kullandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ege Üniversitesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Bornova Belediyesi dayanağıyla 2005’ten bu yana devam eden Yeşilova ve Yassıtepe höyükleri kazılarında, mermer ana tanrıça heykelciği, heykel başları, ayı heykelciği, serçe formunda biberon ile üzerinde güneş sembolü olan yönetici mührünün de ortalarında bulunduğu çok sayıda buluntu tespit edilmişti.

Kaya mezarında ahşap tabut

Karaman’ın Ermenek ilçesi Yukarıçağlar köyünde bulunan Sbide Antik Kenti’ndeki hafriyatlarda bu yıl kaya mezarı içinde tahta tabut bulundu. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Arkeoloji Kısmı Lideri Dr. Öğretim Üyesi Ercan Aşkın, bu yılki hafriyat çalışmalarında buldukları ahşap tabutun çok dikkat alımlı olduğunu vurgulayarak, “Bu buluntu bu civarda birinci sefer karşımıza çıkıyor. Kaya mezarı içinde tahta tabut. Tabutu Hristiyanlık Dönemi’ne ilişkin olarak kıymetlendiriyoruz. 6 ila 11. yüzyıllar ortasında bir periyoda ilişkin. Şimdi tam olarak tarihlendirebileceğimiz bir bilgiye ulaşamadık. Ahşap özel bir hususla kaplanmış. Bu yüzden günümüze kadar sağlam gelebilmiş” diye konuştu. Şimdiye kadarki buluntuların Sbide’nin büyük bir antik kent olduğunu gösterdiğine işaret eden Aşkın, “Sur yapılanması, kilisenin Erken Bizans periyoduna tarihlendirilmesi, kilisenin yapısı ve büyüklüğü, büyük bir kamu yapısının bulunması, nekropolün büyüklüğü, buranın değerli bir yer olduğunu gösteriyor. Kazıların 4-5 yıl daha devam edeceğini düşünüyoruz. Gelecek yıllardaki hafriyatlarda, bölgenin şimdiye kadar kapalı kalmış, tarihine ışık tutacak doküman ve bilgilere ulaşacağımıza inanıyorum” tabirlerini kullandı.

Milliyet

hack forum hacker sitesi hack forum gaziantep escort gaziantep escort Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı beylikdüzü escort
izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort muğla escort hack forum bahis forum forum bahis onwin babilbet fethiye escort slot siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler en güvenilir casino siteleri hack forum warez forum hack forum warez forum hack forum warez forum deneme bonusu deneme bonusu